Hoe tomaten zaaien?
Tomaten zaaien in 5 stappen

Hoe tomatenzaden zaaien?

De start van de teelt van tomaten begint met het zaaien van tomatenzaden. Maar hoe kun je het beste tomatenzaden zaaien? We leggen het in deze blog uit. 

Wanneer tomaten zaaien?

Omdat tomatenplanten best veel tijd nodig hebben voordat de eerste tomaten rijp zijn, is het verstandig om vroeg in het voorjaar te beginnen met het voorzaaien van de tomatenzaden. Wanneer je precies begint met het zaaien van tomatenzaad hangt af of je de tomatenplanten buiten of in een kas gaat kweken. 

Tomaten kweken in de kas
Zaaien: van 14 februari tot eind maart
Uitplanten: vanaf 14 april
 
Buiten tomaten kweken
Zaaien: van 14 maart tot eind maart
Uitplanten: vanaf 14 mei


Tomaten zaaien in 5 stappen

Er zijn natuurlijk meerdere wegen die naar Rome leiden en iedereen heeft zijn eigen methode. De zaai methode die ik hier beschrijf geeft zeker een goed resultaat. 

Zaai benodigheiden

- Zaaibakje of zaaitray
- Gieter met fijne sproeikop of plantenspuit
- Afdekfolie (huishoudfolie) of glasplaat
- Een warme plek (bijv. boven de verwarming of op een warmtemat)

Tomaten zaaien in 5 stappen

Stap 1: Voorbereiden van de zaaigrond 
Vul het zaaibakje of de zaaitray met goede kwaliteit zaaigrond. Maak de grond mooi vlak en druk het licht aan. Bespaar niet op de kwaliteit van de zaaigrond, want dit is samen met vocht en temperatuur een van de belangrijkste voorwaarden voor een goede ontkieming. 

Vind hier: Goede zaaigrond die ik ook gebruik

Stap 2: De tomatenzaden zaaien
Verdeel de tomatenzaadjes over de zaaitray of het zaaibakje. Leg dit gewoon op de zaaigrond. Tomatenzaad hoef je niet diep in de grond te leggen.

Zaai altijd wat meer zaadjes dan het aantal tomatenplanten dat je uiteindelijk wilt overhouden. Zaden kiemen namelijk zelden allemaal. Hoe ouder het tomatenzaad is, hoe lager het kiempercentage wordt.

Vergeet niet om direct een label met de naam van het tomatenras bij de gezaaide zaden te steken, zodat je later precies weet welk soort in welk bakje staat. 


Stap 3: Afdekken van de zaden 
Strooi nu een dun laagje vermiculiet over de tomatenzaadjes. Het laagje mag ongeveer even dik zijn als het zaadje zelf.

Waarom vermiculiet? Ik ben een groot voorstander van vermiculiet omdat het schoon en licht is en het heel goed vocht vasthoudt, terwijl de structuur luchtig blijft. Dit is ideaal voor kiemende zaden.

Mijn tip: Als je geen vermiculiet hebt, kun je de zaden ook afstrooien met een heel dun laagje zaaigrond of scherp zand.

Stap 4: Water geven 

Maak de zaaigrond met de zaden zeer goed vochtig. Dit  doe je het makkelijkst met een gieter met een fijne broes. Doe het watergeven wel voorzichtig, omdat je anders het vermiculiet met de tomatenzaden wegspoelt. 

Mijn tip: Gebruik een plantenspuit; dit duurt vaak wat langer voordat de grond door en door nat is, maar je hebt geen risico op het wegspoelen van de zaden.

Stap 5: Afdekken en warm zetten

Dek het zaaibakje of de zaaitray af met doorzichtig (huishoud)folie of een glasplaat. Hierdoor blijven de luchtvochtigheid en de temperatuur hoog, wat het kiemen bevordert. 

Zet het geheel op een warme plek, het liefst bij een temperatuur van 20°C of hoger. 

Mijn tip: Tomatenzaden kiemen sneller bij hogere temperaturen (tot max. 28°C) en het kiempercentage is dan hoger.

Wanneer kiemen tomatenzaden? 

Bij een constante temperatuur van 20°C duurt het gemiddeld ongeveer 5 tot 7 dagen voordat de eerste gekiemde tomatenplantjes met hun groene boogjes boven het vermiculiet uitkomen. 

Zodra ongeveer 25% van de zaden is gekiemd en de eerste plantjes boven de grond staan, moet je de glasplaat of het folie verwijderen. 

Zorg er nu voor dat de zaaitray of het bakje op de allerlichtste plek in huis staat (bijvoorbeeld een vensterbank op het zuiden). De piepkleine plantjes hebben direct veel licht nodig. De temperatuur kan nu ook wat lager en rond de 16 graden is ideaal.

Mijn tip: Zodra de folie of glasplaat verwijderd is, droogt de zaaigrond sneller. Houd de vochtigheid goed in de gaten en laat de grond nooit uitdrogen.

Jonge tomatenplantjes opkweken 

Wanneer de tomatenplantjes elkaar verdringen, verspeen je ze naar potten met drainagegaten van minimaal 12 cm.

Voor de kweek van sterke, gedrongen planten is het essentieel om de grond tussen waterbeurten door goed te laten opdrogen en om plantenvoeding met het watergeven mee te geven. (En een hoop liefde natuurlijk 😊)

Ondersteun de tomatenplanten vanaf 15 cm met een bamboestok en een clip.

Laat de tomatenplanten tot slot een week afharden door ze geleidelijk aan de buitentemperatuur te laten wennen voordat je ze definitief uitplant in de kas of buiten in de moestuin.


Geen zin of tijd om te zaaien? 

Lijkt het zelf zaaien en opkweken van tomatenplanten je te veel gedoe of heb je geen tijd? Geen probleem! Wij van Farmzy zijn dol op zaaien en doen het met alle liefde voor jou. In onze webshop kun je vanaf maart jonge tomatenplanten en groenteplanten eenvoudig online bestellen. 😊 


Een man lacht naar de camera, buiten. Hij heeft een lichte huid, kort bruin haar en draagt ​​een blauw shirt.

Onze kweker Gaby

Vraag? mail gerust.

team@farmzy.eu

Andere veelgestelde vragen over:

Het zaaien van tomaten


Hoe diep moet je een tomatenzaadje planten? 
Tomatenzaden zijn klein en hebben niet de kracht om door een dikke laag aarde heen te groeien. De vuistregel is: zaai ongeveer zo diep als het zaadje dik is.
Mijn tip: Leg de tomatenzaadjes neer op de grond, druk ze licht aan en strooi er vervolgens een laagje vermiculiet overheen ter dikte van het zaadje zelf.


Moet ik tomatenzaden eerst weken in water voordat ik ze zaai? 
Het is niet noodzakelijk, omdat tomatenzaden van nature een zeer hoge kiemkracht hebben en snel keimen. Zelf doe ik dat nooit, omdat het natte zaad enorm aan je vingers plakt tijdens het zaaien.  
Zorg er wel voor dat je de vermiculiet en de zaaigrond direct na het zaaien goed nat maakt, zodat het kiemproces direct kan starten.


Welke grond is het beste: zaaigrond, potgrond of kokosgrond? 
Kies voor het zaaien altijd voor een goede zaaigrond. Normale potgrond is vaak te grof of bevat te veel meststoffen (zouten), wat de tere eerste worteltjes van een tomatenplantje direct kan verbranden. 

Onze zaaigrond is fijn van structuur en bevat precies genoeg organische voeding om de plant te dwingen direct een sterk wortelstelsel aan te maken, zonder de wortels te beschadigen. 

Kokosgrond is ook een goed, luchtig alternatief, maar onthoud dat je dan sneller moet beginnen met bijvoeden, omdat kokos van zichzelf geen voedingsstoffen bevat.


Hebben tomatenzaden licht nodig om te ontkiemen? 
Nee, tomatenzaden zijn zogenaamde 'donkerkiemers'. Dit betekent dat ze geen licht nodig hebben om het kiemproces te starten; warmte en vocht zijn in deze fase veel belangrijker.
Let op: Zodra je de eerste groene boogjes boven de grond ziet komen, is licht direct van levensbelang. Zet ze dan meteen op de allerlichtste plek die je hebt. Zonder direct licht worden de plantjes lang, dun en zwak omdat ze wanhopig naar het licht op zoek gaan.


Wat is vermiculiet en waarom gebruik je dit bij tomaten? 
Vermiculiet is een gepoft mineraal dat eruitziet als kleine goudkleurige korreltjes. 
Het is mijn geheime wapen bij het zaaien! Ik gebruik het om de zaden af te dekken in plaats van aarde.

Waarom? Vermiculiet houdt enorm veel vocht vast, waardoor je zaden nooit uitdrogen, terwijl het toch heel luchtig blijft. Bovendien is het steriel, wat de kans op schimmels (zoals de beruchte 'smeul') bijna wegneemt. Het resultaat: zaden die sneller kiemen en gezonder bovenkomen.

Mijn jonge plantjes vallen om en sterven af bij de voet, wat is dit? 
Dit verschijnsel noemen we 'smeul' (of in het Engels: damping off). Het wordt veroorzaakt door schimmels in de grond die de tere en zwakke stengel net boven de grond aantasten. Het plantje wordt daar bruin en dun, knikt om en sterft af.

De oorzaak: Vaak een combinatie van te natte grond, te weinig luchtcirculatie, een te hoge temperatuur en te weinig licht.

De oplossing: Gebruik altijd verse zaaigrond. Geef na het zaaien goed water, maar wees voorzichtiger zodra de zaden gekiemd zijn. Houd de grond vochtig, maar laat hem niet kletsnat worden. 

Dek je zaden af met vermiculiet; dit is steriel en houdt de voet van het plantje droger, waardoor schimmels veel minder kans krijgen.

Zodra de zaden gekiemd zijn, de jonge tomatenplantjes op een lichte en koelere (16 graden) plek zetten.  


Kun je tomaten zaaien uit een tomaat uit de supermarkt? 
Het kan, maar wat het resultaten in jou kas of moestuin wordt is niet helemaal te voorspellen. Als je het toch wilt proberen, neem dan zaden van trostomaten; deze worden rijper geoogst, waardoor de zaden beter ontwikkeld zijn.
Houd ook rekening met het volgende:

F1-hybriden: F1-hybriden: Bijna alle supermarkttomaten zijn F1-hybriden. De zaden hiervan geven planten die afwijken van de oorspronkelijke tomaat. Als je 10 zaden zaait, kunnen deze alle 10 een andere plant en/of andere vruchten geven.

Kweekomstandigheden: Supermarkttomaten zijn veredeld voor een enorme oogst in hightech kassen met perfecte omstandigheden. In jouw moestuin zijn de omstandigheden vaak minder ideaal. Je kunt daarom beter kiezen voor robuuste tomatenrassen die zich bewezen hebben voor de thuisteelt.


Waarom worden mijn kiemplantjes lang en dun?
Als je tomatenplantjes lang, dun en slap worden, staan ze waarschijnlijk te warm en te donker. De plantjes gaan dan 'strekken' (doorschieten) omdat ze wanhopig op zoek zijn naar licht.

De oplossing: Verwijder de folie of de glasplaat direct zodra de tomatenzaden gekiemd zijn. Verplaats het zaaibakje vervolgens naar een zo licht mogelijke plek (bijvoorbeeld een lichte vensterbank op het zuiden) waar het ook koeler is. 

Een temperatuur van rond de 16 °C is op dit moment ideaal; dit remt de lengtegroei en stimuleert de plant om een stevige stengel aan te maken.

Handen planten een klein tomatenplantje in donkere grond vlakbij een grasveldje.

Hoe en waar tomaten planten?

Je wilt jonge tomatenplanten in de grond planten, waar let je dan op?
Close-up van rode tomaten met zaadjes verspreid over een witte ondergrond.
Tomatenplant met rode, oranje en groene tomaten, ondersteund door een spiraalvormige stok en klem.
Tomatenplanten in potten met rode en groene vruchten, tegen een bakstenen muur.