Onze kweker Gaby
Vraag? mail gerust.
team@farmzy.eu
Tomaten in potten
Ideaal voor balkon of kleine tuin!
Tomaten kweken in potten
Ons motto is dat iedereen thuis zijn eigen tomaten moet kunnen kweken. Zelfs zonder kas of tuin is dat heel goed mogelijk. Tomatenplanten groeien namelijk prima in potten op een balkon of terras.
Met de juiste rassen en een dagelijkse slok water bij zonnig weer, verander je je balkon in een mum van tijd in een mini-moestuin.
In deze blog ontdek je welk tomatenras je het beste kunt kiezen. We bespreken de verschillende compacte tomatentypes, de ideale potmaat en de hoeveelheid tomatenmest die je planten nodig hebben.
Compacte tomaten: de verschillen
Kies het juiste tomatenras
Gewone stamtomaten kunnen gemakkelijk twee meter hoog worden en dat is niet erg praktisch voor de teelt in potten, in een kleine tuin of op een balkon.
Gelukkig zijn er een heleboel kleine tomatenrassen
die mooi compact blijven. De meeste compacte tomatensoorten zijn dwergtomaten, struiktomaten of dwergstamtomaten.
2. Compacte tomaten: de verschillen
In de wereld van compacte tomatenrassen onderscheiden we vier types:
1. Microtomaten
2. Dwergtomaten
3. Struiktomaten
4. Dwergstamtomaten.
Micro-, dwerg- en struiktomaten
Bij deze drie types eindigt de hoofdstengel na een beperkt aantal bloemtrossen vanzelf. De plant stopt dan met groeien in de hoogte en ontwikkelt vooral zijscheuten, waardoor hij meer in de breedte groeit. Aan deze zijscheuten worden vervolgens weer nieuwe bloemtrossen gevormd.
Door hun compacte en brede vorm zijn deze rassen ideaal voor de teelt in potten. Een groot voordeel is dat deze soorten in principe niet gediefd of gesnoeid hoeven te worden, wat ze erg onderhoudsarm maakt.
1. Microtomaten (De allerkleinste)
Dit zijn de echte 'vensterbanktomaten'.
Hoogte:
ca. 15 tot 30 cm
Breedte:
ca. 20 tot 30 cm
Vruchtgrootte:
zeer klein (vaak 5–15 g)
Kenmerk:
Groeien snel en blijven zeer laag.
Voorbeeld:
Red Love
2. Dwergtomaten (De middenmoot)
Deze rassen zijn een slag groter en steviger dan de microtypes.
Hoogte:
ca. 30 tot 50 cm
Breedte:
ca. 30 tot 50 cm
Vruchtgrootte:
van cherrytomaat tot kleine ronde tomaat.
Kenmerk:
Stevige planten met korte afstanden tussen de bladeren (internodiën); ze groeien in een mooie bolvorm.
Voorbeelden:
Sweet Princess
en Red Explosion
3. Struiktomaten (De breedste)
Bij struiktomaten (ook wel determinate tomaten genoemd) gaat de energie meer in de breedte zitten dan in de hoogte.
Hoogte:
ca. 50 tot 100 cm
Breedte:
ca. 50 tot 80 cm
Vruchtgrootte:
van cherrytomaten tot vleestomaten (sterk rasafhankelijk).
4. Dwergstamtomaten (De doorgroeiers)
Naast de compacte struikvormen bestaan er ook dwergstamtomaten. Bij deze rassen groeit de kop van de plant wél door, net als bij gewone stamtomaten. Het grote verschil is dat dwergstamtomaten een zeer korte afstand tussen de bladeren hebben. Hierdoor ontstaan compacte, zeer stevige planten met een opgaande groei.
Dankzij deze eigenschappen zijn dwergstamtomaten ideaal voor op een balkon of terras. Let wel op: ze hebben ondersteuning nodig, bijvoorbeeld in de vorm van een stevige stok.
Voorbeelden:
Little Red Tree
en Sweet King
3. Het belang van grote potten
Tomatenplanten houden van zon en warmte. Dat betekent echter ook dat ze bij zonnig en warm weer veel water verbruiken. Heb je de tomatenplanten in te kleine potten staan? Dan blijf je water geven. Hoe groter de pot, hoe beter de plant groeit en des te kleiner de kans op een vochttekort.
De grootte van de pot hangt af van het compacte tomatenras dat je kiest. Hieronder zie je een richtlijn voor de ideale potmaat per type tomatenplant.
Microtomaat:
Plant grote tot 20 cm: 1 - 2 liter
Dwergtomaat en Kleine dwergstamtomaat:
Plant grote 20 - 40 cm: 5 - 7,5 liter
Struiktomaat en Grote dwergstamtomaat:
Plant grote 40 - 80 cm: 7,5 - 20 liter
Gewone stamtomaat:
Plant grote 150 cm+: 40 - 50 liter
4. Potgrond en tomatenmest
Gebruik voor je potten een mengsel van 50% goede compost en 50% potgrond. Dit mengsel houdt water goed vast, zit vol voedingsstoffen en zorgt voor een gezond bodemleven.
Het bemesten van tomaten in potten is essentieel. In een pot kan een plant namelijk alleen 'eten' wat jij hem geeft. Ik adviseer altijd organische mest. Dit komt geleidelijk vrij, geeft veel meer smaak aan de vruchten en is veel beter voor de planeet dan kunstmest.
Mijn tomatenmest recept:
- 3/4 deel gecomposteerde mestkorrels
- 1/4 deel Vivikali
- Samenvoegen en goed mengen.
Hoeveel tomatenmest geef je per plant?
Houd per liter potinhoud 10 gram van dit organische mest mengsel aan. Heb je een grote stamtomaat in een grote pot? Houd dan een maximum van 400 gram per tomatenplant aan.
Meng de organische tomatenmest met 50% potgrond en 50% compost. Vul de potten met dit mengsel en plant de jonge tomatenplanten
erin. Geef vervolgens direct ruim water.
Mijn tip:
Tomatenplanten kun je pas na 14 mei (IJsheiligen) buiten zetten. Doe je dit eerder, dan is de kans groot dat de planten doodgaan door nachtvorst.
Zo bemest je tomaten!
Lees ook: Goed bemesten geef een gezondere groei, grote oogst en smaakvollere tomaten.
Mijn tip:
Tomatenplanten kunnen pas vanaf 14 mei (IJsheiligen) buiten geplant worden. Plant je ze voor die tijd, dan heb je kans dat de planten doodvriezen door nachtvorst.
Als je de bovenstaande tips opvolgt, is het kweken van tomaten in potten ontzettend leuk om te doen. Je kunt dan deze zomer volop heerlijke, sappige tomaten oogsten en opeten! 😋
Zo zaai je tomaten!
Lees ook: Stap voor stap leggen we uit hoe je tomaten zaait.
Andere veelgestelde vragen over:
Tomaten kweken in potten
Kan je elke tomaat in een pot kweken?
In principe wel, maar niet elk ras is even praktisch. Voor potten kun je het beste kiezen voor compacte rassen zoals dwergtomaten, struiktomaten of dwergstamtomaten. Gewone stamtomaten worden vaak te groot en zwaar voor een standaard pot, tenzij je een zeer grote speciekuip (80L+) gebruikt.
Hoe groot moet een pot zijn voor een tomatenplant?
De ideale potmaat hangt af van het ras:
Dwergtomaten: Minimaal 5 liter.
Struiktomaten: Minimaal 10 tot 15 liter.
Dwergstamtomaten: Minimaal 20 liter.
Grote stamtomaten: Minimaal 40 tot 80 liter. Hoe groter de pot, hoe makkelijker de verzorging (vooral de watergift).
Welke potgrond is het beste voor tomaten in potten?
Gebruik hoogwaardige biologische potgrond. Tomaten zijn 'grootverbruikers' van voeding. Meng de potgrond bij voorkeur met 50% compost en voeg een organische tomatenmest toe voor een goede start.
Hoe vaak moet ik een tomatenplant in pot water geven?
Planten in potten drogen veel sneller uit dan in de volle grond. Bij zonnig en warm weer moet je ze vaak elke dag water geven. Controleer de grond: voelt deze droog aan? Dan is het tijd voor een flinke scheut water. Voorkom echter dat de wortels in een laag water blijven staan (zorg voor gaten onderin de pot).
Hoeveel zon heeft een tomaat op een balkon of terras nodig?
Tomaten zijn zonaanbidders. Voor een goede oogst en zoete vruchten hebben ze minimaal 6 tot 8 uur direct zonlicht per dag nodig. Een plek op het zuiden is ideaal.
Moet je tomaten in potten ook 'dieven' (snoeien)?
Dat hangt af van het type. Dwerg- en struiktomaten hoef je niet te dieven; deze groeien juist in de breedte voor meer opbrengst. Alleen dwergstamtomaten en gewone stamtomaten moet je dieven.
Welke meststof is geschikt voor tomaten in potten?
Kies voor een organische meststof met extra kalium. Kalium zorgt voor stevige vruchten en een betere smaak. Omdat de voeding in een pot beperkt is, is regelmatig bijmesten (of een goede basisbemesting bij het planten) essentieel.
Wanneer kunnen mijn tomatenplanten in pot naar buiten?
Wacht altijd tot na IJsheiligen (14 mei). Tomatenplanten kunnen absoluut niet tegen vorst. Zelfs een nachtje met temperaturen rond het vriespunt kan fataal zijn voor jonge planten.
Waarom krijgen mijn tomaten in pot zwarte plekken aan de onderkant?
Dit heet neusrot. Het is meestal geen ziekte, maar een calciumgebrek dat ontstaat door onregelmatig water geven. In potten komt dit vaker voor omdat de vochtbalans lastiger stabiel te houden is. Probeer de grond constant licht vochtig te houden.
Hebben tomaten in potten ondersteuning nodig?
Micro- en dwergtomaten kunnen vaak zonder steun. Grotere struik- en (dwerg)stamtomaten hebben echter altijd een bamboestok, tomatenspiraal of kooiconstructie nodig om te voorkomen dat de takken onder het gewicht van de tomaten bezwijken.