Tomaten heb je in alle vormen, maten en kleuren. Er zijn maar weinig groente- of fruitsoorten die de diversiteit van de tomaat kunnen evenaren. Bovendien zijn sommige rassen perfect voor potten, terwijl andere juist buiten uitblinken door hun resistentie tegen ziektes. Kortom: keuze genoeg! 😊
Hoe kies je nu het beste tomatenras voor jouw situatie? Geen stress, ik help je in deze blog op weg.
Binnen, buiten, potten of vollegrond
Waar en waarin je tomaten gaat kweken, heeft een grote invloed op je keuze. Stel jezelf eerst de volgende twee vragen:
1 -
Ga ik binnen (in een kas) of buiten kweken?
2-
Kweek ik in potten (bijv. op een balkon) of in de vollegrond?
Binnen of buiten tomaten kweken
Zelf kweek ik mijn tomatenplanten
altijd in een kas; dat is een stuk makkelijker. In een kas is je groeiseizoen langer en heb je veel minder last van schimmelziektes. Hierdoor is de ras keuze minder kritisch en kun je vrijwel alle soorten kiezen.
Bij de buitenteelt van tomaten
is de juiste keuze echter van groot belang. Je kunt buiten prima tomaten kweken, mits je rassen selecteert, die sterk zijn tegen schimmels en vroeg afrijpen.
De schimmelziekte Phytophthora
is bij de kweek van buitentomaten het grootste gevaar. Vooral in natte zomers kan deze schimmel al vroeg je hele oogst in een paar weken vernietigen. Gelukkig bestaan er tegenwoordig rassen die hier redelijk resistent tegen zijn. Kweek je buiten? Dan raad ik je deze rassen echt aan. Wij verkopen bijvoorbeeld de resistente rassen Primabella
en Rondobella.
De factor tijd
Daarnaast is bij de buitenteelt het groeiseizoen veel korter dan in een kas. Kies daarom voor rassen die snel rijpen. Over het algemeen rijpen cherrytomaten
sneller af dan vleestomaten. In onze webshop geven we per ras aan hoeveel dagen er zit tussen het uitplanten en de eerste oogst:
Vroeg: 50 – 68 dagen
Midden: 69 – 79 dagen
Laat: 80 – 95 dagen
Voor buitenteelt heb je het meeste succes met vroege rassen (50-68 dagen). Bij middelvroege rassen heb je een goede zomer nodig, en late rassen kun je buiten beter vermijden.
Struiktomaten:
Deze groeien niet met één hoofdstengel, maar als een struik. Je hoeft ze niet te snoeien of te dieven. De oogst is vaak kort maar krachtig: je plukt in drie weken tijd heel veel tomaten, waarna de productie afneemt.
Dwerg stamtomaten:
Deze hebben wel een hoofdstengel, maar de bladeren groeien heel dicht op elkaar waardoor ze compact blijven. In tegenstelling tot struiktomaten geven deze rassen constant nieuwe vruchten, waardoor je over een langere periode kunt oogsten.
Omdat er dan nog steeds genoeg rassen overblijven, hanteer ik zelf de volgende criteria bij het maken van mijn definitieve keuze:
Smaak:
Voor mij het allerbelangrijkst. Houd je van zoet? Kies cherrytomaten. Houd je van sappig? Ga voor ronde tomaten of vleestomaten. Mijn absolute nummer 1 cherrytomaat is: Zasweet.
Gezondheid:
De plant moet sterk zijn en niet te gevoelig voor ziektes (vooral cruciaal voor de buitenteelt). Mijn nummer 1 voor de buiten is: Rondobella en Sweet Survivor.
Productie:
Ik eet veel tomaten, dus rassen met een lage opbrengst vallen snel af. Mijn nummer 1 voor de productie is: De Barao
en De Barao Pink.
Multiflora-tomaten geven met trossen van soms honderd tomaatjes een enorme opbrengst. Heb je weinig ruimte of wil je niet veel tomatenplanten kweken? Kies dan voor dit type tomaat.
Uiterlijk:
Soms kweek ik een ras puur om de kleur, strepen of vorm om mensen te verrassen, zelfs als de smaak of productie iets minder is. De meest bijzondere tomaat vind ik de Amethyst Jewel
en Liguria.
Mijn tip:
Experimenteer! Een deel van mijn rassen zaai ik elk jaar omdat ze favoriet zijn bij mijn gezin, maar ik probeer ook altijd twee of drie nieuwe soorten uit. Zo ontdek je door de jaren heen je eigen favorieten.
Welke tomatenrassen zijn het meest geschikt voor de buitenteelt?
Voor buiten zijn sterke, resistente tomatenrassen
essentieel om de schimmelziekte Phytophthora (aardappelziekte) voor te blijven. Kies bij voorkeur voor rassen zoals Primabella
of Rondobella. Daarnaast zijn vroege rassen (met een rijptijd van 50-68 dagen) het meest succesvol in het Noord-Europese klimaat.
Ja, in een kas zijn de groeiomstandigheden optimaal en is het seizoen langer. Hierdoor is de raskeuze minder kritisch en kun je vrijwel elk type tomaat kweken, inclusief de grotere vleestomaten of rassen die een langere rijptijd nodig hebben.
Welke tomatenrassen of soorten zijn het beste om te kweken?
Het beste tomatenras hangt sterk af van je kweekmethode. In een kas kun je vrijwel alle rassen kweken, terwijl je voor de buitenteelt beter kunt kiezen voor vroege of Phytophthora resistente rassen. Wil je in potten kweken? Dan kun je het beste voor struiktomaten
of dwergstamtomaten
kiezen.
Ook het gebruiksdoel van de geoogste tomaten bepaalt de keuze voor het juiste ras. Voor sauzen zijn vlezige pastatomaten (zoals Roma) ideaal. Voor directe consumptie of salades zijn zoete cherrytomaten
het lekkerst.
Welke tomatensoorten zijn het zoetst van smaak?
Over het algemeen zijn cherrytomaten (kerstomaten) de zoetste rassen. Een favoriet van kweker Gaby is bijvoorbeeld Zasweet. Als je liever een sappige tomaat wilt voor op brood dan zijn vleestomaten een zeer goede keuze.
Naast de bekende ronde, rode tomaat is er een wereld aan unieke rassen die opvallen door hun vorm, kleur of tekening. Populaire bijzondere soorten zijn de Amethyst Jewel
(met paars-zwarte schouders), de gestreepte Tigerella
en de grillig gevormde Liguria
(Coeur de Boeuf). Ook zijn er rassen met verrassende kleuren, zoals de White Tomesol
of Rebel Starfighter Prime. Deze bijzondere rassen zijn niet in de supermarkt te vinden en zijn daarom extra leuk om zelf te kweken om gasten echt te kunnen verrassen.
Een tijgertomaat is een gestreepte tomatensoort die bekendstaat om zijn decoratieve uiterlijk. Door de strepen in een afwijkende kleur steekt de tomaat mooi af, wat een bijzonder vrolijk effect geeft. Er zijn verschillende kleurcombinaties mogelijk, zoals rood met geel strepen (zoals Tigerella), oranje met groene strepen en zelfs volledig groene varianten met gele strepen (zoals Green Zebra).