Phytophthora bij tomaten
Zo herken en voorkom je de aardappelziekte

Phytophthora! 
Een ramp voor tomaten

Je tomatenplanten groeien buiten, ze zien er gezond uit en de eerste vruchten hangen te glanzen in de zon. Maar dan, vaak rond augustus na een regenachtige periode, verschijnen er plotseling bruinzwarte vlekken op de planten. Het begint subtiel op de stengels en bladeren, maar binnen een week verspreidt het zich razendsnel naar de vruchten. Als dit je bekend voorkomt, heb je te maken met Phytophthora infestans, ook wel de aardappelziekte genoemd.


Wat is Phytophthora?

Phytophthora is een hardnekkige waterschimmel die uitstekend gedijt in vochtige, warme omstandigheden. Phytophthora wordt ook wel aardappelziekte genoemd. 

Naast aardappelen is de tomatenplant de belangrijkste waardplant voor deze verwoestende schimmel. Zodra de eerste infectie een feit is, gaat het proces razendsnel, zeker bij een hoge luchtvochtigheid.

Kweek je tomaten in een kas? Dan is de kans op besmetting klein. Maar voor de buitenteelt van tomaten is Phytophthora vijand nummer één.


Hoe herken je aardappelziekte

Je herkent de Phytophthora aan bruinzwarte, vlekkerige verkleuringen op de bladeren en stengels. Op de vruchten ontstaan harde, bruine vlekken die eruitzien alsof de tomaat van binnenuit rot. 

Helaas is er momenteel geen geneesmiddel voor tomatenplanten die eenmaal zwaar besmet zijn. De focus moet daarom volledig liggen op preventie.


Houd de tomatenplanten droog

Zorg ervoor dat het blad van de tomatenplant niet nat wordt. Veel succesvolle buitenkwekers maken een afdakje van transparante folie boven hun planten. Dit eenvoudige middel is vaak al genoeg om de schimmel buiten de deur te houden.


Kweek buiten Phytophthora-resistente

Wil je zonder zorgen buiten tomaten kweken, ook in een natte Nederlandse zomer? Kies dan voor Phytophthora resistente tomatenrassen. Dit is de meest effectieve manier om oogstverlies te voorkomen.
Niet alle tomatenrassen zijn even resistent. De weerstand wordt bepaald door specifieke genen in de tomatenplant. Hoe meer Phytophthora-genen een tomatenras bezit, des te beter is de plant bestand tegen de aardappelziekte. Hieronder vind je een duidelijke classificatie om de mate van resistentie aan te duiden:

Klasse 1: Hooguit een enkel blaadje wordt aangetast. 

Klasse 2: Na verwijderen van aangetaste delen weinig opbrengstverlies.
Dit zijn: Rondobella, Sweet Survivor, Beef Survivor, 

Klasse 3: Plant is aangetast, maar de oogst blijft redelijk.

Klasse 4: Plant zwaar aangetast, maar sterft niet (beperkte opbrengst). 
Dit zijn: Veel cherrytomatenrassen zijn klasse 4


Overige preventieve maatregelen

- Plant buiten de tomaten minimaal 50 cm uit elkaar, voor een goed lucht circulatie. 

- Tomatenplanten altijd opbinden en dus nooit over de grond laten kruipen.

- Snoei vanaf eind juli meer blad, zodat er goed lucht tussen de planten kan ventileren en de planten na een regenbui eerder droog zijn. 

Phytophthora resistente rassen

In onze webshop vind je tomatenzaden van tomatenrassen die speciaal geselecteerd zijn op hun weerstand tegen aardappelziekte (Phytophthora).


Een man met kort bruin haar glimlacht, buiten bij een houten paal en groen.

Onze kweker Gaby

Vraag? mail gerust.

team@farmzy.eu

 Andere veelgestelde vragen over:

Aardappelziekte in tomaten

Kun je tomaten met aardappelziekte nog eten? 
Het wordt afgeraden om tomaten met bruine vlekken te eten. De schimmel tast de structuur en smaak aan, en de vrucht kan ook andere bacteriën aantrekken die niet gezond zijn voor consumptie. Gezonde, ongeschonden vruchten aan een besmette plant kun je wel eten, maar oogst ze direct.


Is aardappelziekte bij tomaten te genezen?
Nee, eenmaal aangetaste planten kunnen niet genezen. Je kunt de verspreiding hooguit vertragen door besmette delen direct ruim weg te snoeien. Als de stam is aangetast, is de plant meestal verloren.


Mogen tomaten naast aardappelen staan?
Liever niet. De schimmel (Phytophthora infestans) verspringt heel makkelijk van aardappelen naar tomaten. Als je aardappelen ziek worden, is de kans bijna 100% dat je buiten-tomaten ook besmet raken. Houd ze zo ver mogelijk uit elkaar.


Helpt melk echt tegen de aardappelziekte?
Melk werkt uitsluitend preventief. De eiwitten in melk kunnen een beschermlaagje vormen waar de schimmelsporen minder goed op hechten. Het is echter geen wondermiddel en werkt niet meer zodra de plant al zichtbaar ziek is.


Blijft de aardappelziekte in de grond zitten?
De schimmel overleeft op levend plantmateriaal (zoals achtergebleven aardappelknollen). In de grond zelf overleeft de sporenvorm meestal niet heel lang, maar het is verstandig om elk jaar aan vruchtwisseling te doen en niet twee jaar op rij tomaten op dezelfde plek te zetten.


Wanneer is de kans op besmetting het grootst?
De schimmel slaat vooral toe bij de combinatie van warmte en vocht (ook wel "Phytophthora-weer" genoemd). Dit is vaak vanaf juli of augustus, na een warme regenbui of bij veel ochtenddauw waarbij het blad lang nat blijft.


Moet ik besmette planten in de groenbak of op de composthoop gooien?
Gooi besmette planten nooit op je eigen composthoop. De meeste composthopen worden niet heet genoeg om de schimmel te doden. Doe de resten in de GFT-bak van de gemeente (die professioneel gecomposteerd wordt bij hoge temperaturen).


Welke tomatenrassen zijn het meest resistent?
Rassen zoals Primabella, Rondobella en Sweet Survivor staan bekend om hun zeer hoge resistentie. Hoewel geen enkele plant 100% immuun is, overleven deze rassen vaak een natte zomer waar andere planten direct afsterven.