Buiten tomaten kweken
Behaal een topoogst zonder kas!

Buiten tomaten kweken! 

In Noord-Europa gaat tomaten kweken het makkelijkst in een kas. Het seizoen is daar langer, de oogst groter en je hebt minder last van schimmelziektes zoals de gevreesde aardappelziekte (Phytophthora). Maar niet iedereen heeft een kas. 
Gelukkig kun je buiten ook prima tomaten kweken, zeker als de zomer een beetje meewerkt! 😎


Waar let je op bij de buitenteelt? 

Wil je succesvol buiten tomaten kweken? 
In deze blog leggen we je stap voor stap uit hoe je dat aanpakt.



1. Kies het juiste tomatenras 

Als je buiten tomaten gaat kweken, is de Phytophthora-schimmel   (aardappelziekte) vijand nummer één. Bij warm en regenachtig weer kan deze schimmel binnen enkele dagen al je tomatenplanten verwoesten. Om toch succesvol buiten te kunnen oogsten, kun je twee verschillende tactieken gebruiken:


1. Resistentie: Kies voor tomatenrassen die resistent of tolerant zijn tegen phytophthora; deze worden minder snel ziek en geven meer oogstzekerheid.

2. Vroegheid: Door te kiezen voor vroege rassen, ben je de gevreesde tomatenziekten te slim af. Je oogst het merendeel van je vruchten simpelweg voordat de planten ziek kunnen worden.


1. Phytophthora-resistente rassen

Dit is de beste manier om de schimmel te voorkomen: tomatenplanten die Phytophthora-resistent zijn, worden niet (resistent) of veel minder snel (tolerant) ziek. Hoewel de keuze in echt resistente rassen nog beperkt is, wordt het aanbod elk jaar groter.


Goede Phytophthora-resistente tomatenrassen zijn: Rondobella, Sweet Survivor en Beef Survivor.

2. Kies voor vroege tomatenrassen
Een beproefde manier om succesvol buiten tomaten te kweken, is het kiezen van rassen waarvan je heel snel kunt oogsten. Hoe eerder de oogst, hoe groter de kans dat je de schimmel voor bent. De vroegheid wordt berekend op basis van het aantal dagen na het uitplanten:

Vroeg: 50 – 68 dagen 
Zeer grote kans op succes
Midden: 69 – 79 dagen 
Goed, mits de zomer niet te nat is
Laat: 80 – 95 dagen  
Niet aanbevolen voor buiten

Over het algemeen rijpen cherrytomaten het snelst. Toch zijn er ook grotere types die vroeg zijn, zoals het ronde tomatenras Outdoor Girl, Matina en Tigerella.

Mijn tip: Door zowel vroege als Phytophthora-resistente tomatenrassen te planten, spreid je het risico. Je kunt dan al vroeg in het seizoen oogsten en bij een natte zomer ook nog langdurig genieten van de gezonde, resistente planten.

2. Wanneer zaaien en planten?

Ik kan in het voorjaar vaak niet wachten om te beginnen met zaaien😁, maar te vroeg zaaien werkt averechts. Voor de buitenteelt kun je pas na half mei (na IJsheiligen) uitplanten. Als je te vroeg zaait, worden de planten binnen te groot en slungelig ("Sprietig"), wat de vitaliteit niet ten goede komt.

Zaaien voor buitenteelt:
Halverwege maart tot eind maart.
Buiten uitplanten: 
Vanaf 14 mei. (na IJsheiligen) 

3. De beste standplaats voor buiten

Tomaten houden van zon, warmte en droge bladeren. Plant ze op een luwe, zonnige plek. Een plek tegen een muur of onder een afdak op het zuiden is ideaal.

Plantafstand: 50 cm tussen de planten.
Rijafstand: 80 cm tussen de rijen.

Mijn tip: Bouw een afdakje boven je planten. Als de bladeren droog blijven, krijgen schimmels veel minder kans. 

4. Tomaten bemesten

Tomaten zijn "grootverbruikers" en hebben voedingsrijke grond nodig om veel en smaakvolle tomaten te geven. Ik kies altijd voor organische mest. Dit is beter voor de bodem en de planeet, en het geeft simpelweg veel smaakvollere tomaten dan kunstmest.

Mijn methode: Bij het planten graaf ik ruime plantgaten. Per plantgat voeg ik 300 gram gecomposteerde mestkorrels toe (ongeveer 6 handjes) en 100 gram Vivikali (ongeveer 2 handjes). Daarna plant ik de jonge tomatenplanten bovenop deze organische mest en geef ik ze direct veel water.
Gecomposteerde mestkorrels vormen een goede basisvoeding voor tomaten. De Vivikali zorgt voor een intense kleur van zowel het blad als de vruchten, en het maakt de tomaten bovendien zoeter. 

De voeding komt gedurende het seizoen geleidelijk vrij, waardoor deze basisbemesting voldoende is voor een gezond groeiseizoen en heerlijke, sappige en zoete tomaten! 😋

5. Bind je tomatenplanten op!

Laat tomatenplanten nooit over de grond kruipen. Je krijgt dan een onoverzichtelijke wildernis ("oerwoud"), vruchten gaan rotten en de plant droogt na een regenbui niet goed op. Dit laatste is de snelste weg naar schimmelziektes.

Buiten werkt het opbinden aan een stevige stok (van ca. 2,5 meter) het best. Steek de stok stevig in de grond en gebruik bindtouw of handige clips om de plant regelmatig vast te zetten.
Geniet van het proces: met de juiste verzorging oogst je deze zomer de allerlekkerste tomaten uit eigen tuin! 😃
 
Een man met een lichtblauw shirt lacht buiten.

Onze kweker Gaby

Vraag? mail gerust.

team@farmzy.eu

Andere veelgestelde vragen over:

Buiten tomaten kweken

Hoe vaak moet ik mijn tomaten buiten water geven? Tomatenplanten zijn sterke planten die diep wortelen. Direct na het planten geef ik ze goed water, maar in de drie à vier weken daarna bouw ik dit af. Zodra de planten, die buiten groeien, goed geworteld zijn en krachtig groeien, geef ik in principe geen water meer. 
Planten die weinig water krijgen, geven namelijk zoetere tomaten.


Waarom worden mijn tomaten niet rood?
Dit kan meerdere oorzaken hebben:

Te laat ras: Je hebt een ras gekozen dat voor de buitenteelt te traag is. Pluk de groene vruchten eind oktober en laat ze binnen in een plastic zak met een banaan narijpen.

Voedingstekort: Worden de vruchten niet dieprood, maar flets geel of oranje? Dan zit er waarschijnlijk te weinig kali in de grond. Voeg Vivikali toe voor een betere kleur en smaak.

Groen ras: Misschien heb je een ras gekozen dat groen blijft als het rijp is, zoals Green Doctors of Absinthe. Zodra de vruchten zacht aanvoelen, zijn ze rijp. 
Deze groene tomaten zijn vaak verrassend zoet.


Wat is de beste meststof voor tomatenplanten? Gebruik een voedselrijke grond met veel compost en vul dit aan met organische mest (Gecomposteerde mestkorrels). Tomaten hebben veel kalium nodig voor de vruchtontwikkeling; dit kun je geven in de vorm van Vivikali. Zeewierkalk helpt daarnaast om neusrot te voorkomen.


Moet ik mijn tomatenplanten dieven? Ja, bij alle stamtomaat-rassen moet je de zijscheuten in de bladoksels (de dieven) verwijderen. Zo gaat alle energie naar de hoofdvruchten. Bij struiktomaten hoeft dit niet; die mogen breed uitgroeien.

Hoe voorkom ik de aardappelziekte (Phytophthora)? Houd de bladeren zo droog mogelijk en zorg voor minimaal 50 cm plantafstand voor een goede luchtcirculatie. De beste bescherming is het kweken van Phytophthora-resistente rassen of tomaten in een kas kweken. 😉


Waarom barsten mijn tomaten open tijdens de groei? Als een plant na een droge periode plotseling veel water krijgt (bijvoorbeeld door een regenbui), zwelt de vrucht sneller op dan de schil kan meerekken. De tomaat barst dan open. Oogst voor een regenbui zoveel mogelijk rijpe tomaten, Hoe rijper de tomaat, des te makkelijker hij scheurt.
Sommige rassen zijn minder gevoelig voor barsten, zoals: Tica, Primabella, Rondobella, Sweet Survivor en Zasweet.


Hoe diep moet ik een tomatenplant planten? Plant ze diep: tot aan de eerste echte bladeren. De stengel die onder de grond komt, zal extra wortels aanmaken. Dit zorgt ervoor dat de plant steviger staat en meer voeding kan opnemen.


Wat is neusrot en hoe voorkom ik het? Neusrot herken je aan zwarte, ingedeukte plekken onderaan de tomaat. Dit wordt vaak veroorzaakt door een calciumgebrek, meestal door zwakke wortels (te veel water geven). Sommige rassen, zoals Roma-tomaten, zijn hier erg gevoelig voor, terwijl cherrytomaten er nauwelijks last van hebben.


Moet ik mijn planten 'afharden' voordat ze naar buiten gaan? Ja, laat jonge tomatenplantjes gedurende een week overdag buiten wennen aan de zon, wind en temperatuurwisselingen. Haal ze 's nachts nog naar binnen tot de kans op vorst volledig is geweken.


Kan ik tomaten in potten kweken op het terras? Zeker! Gebruik een pot van minimaal 15–20 liter met een goede afwatering. Hoe groter de pot, des te minder vaak je water hoeft te geven. Het is makkelijker om in potten te kiezen voor struiktomaten of dwergstamtomaten, omdat deze compact blijven.